Kwestia tego, czy carport wymaga pozwolenia na budowę, zależy od jego powierzchni zabudowy, liczby takich obiektów na działce oraz charakteru konstrukcji. Carport o powierzchni do 50 m², będący wiatą, może być często realizowany bez pozwolenia i zgłoszenia, pod warunkiem, że spełnia konkretne kryteria Prawa budowlanego dotyczące wiat na działce z budynkiem mieszkalnym.
Czy carport fotowoltaiczny ma inne wymagania niż zwykły?
Carport fotowoltaiczny, pomimo swojej podwójnej funkcji (ochrona pojazdu i produkcja energii elektrycznej), jest w świetle Prawa budowlanego traktowany przede wszystkim jako wiata. Obecność paneli fotowoltaicznych, np. modułów monokrystalicznych o mocy 450Wp, na dachu carportu nie zmienia zasad dotyczących uzyskania pozwolenia na budowę czy zgłoszenia. Wymaga jednak uwzględnienia dodatkowych formalności związanych z instalacją odnawialnych źródeł energii (OZE), w tym przyłączenia do sieci energetycznej oraz zgłoszenia mikroinstalacji do operatora systemu dystrybucyjnego (OSD) [4].
Z prawnego punktu widzenia, carport z panelami PV nadal klasyfikowany jest jako wiata, o ile spełnia jej podstawowe kryteria konstrukcyjne – jest to konstrukcja częściowo otwarta (maksymalnie 3 ściany), służąca ochronie przed czynnikami atmosferycznymi. Sam fakt umieszczenia na dachu paneli fotowoltaicznych, ważących około 20 kg każdy, nie kwalifikuje go automatycznie jako budynku ani nie zmienia jego statusu na garaż. Kluczowe jest to, że panele fotowoltaiczne stanowią element techniczny, który jest częścią obiektu budowlanego (carportu) i podlega przepisom dotyczącym instalacji OZE.
Instalacja fotowoltaiczna na carportie, jeśli jest mikroinstalacją (o mocy do 50 kW), wymaga zgłoszenia do operatora systemu dystrybucyjnego (OSD), np. Tauron czy PGE, w celu przyłączenia do sieci. Warto pamiętać, że instalacja paneli PV, sama w sobie, jest zazwyczaj zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o ile nie wpływa na konstrukcję i bezpieczeństwo obiektu budowlanego oraz moc instalacji nie przekracza 6,5 kW w przypadku domów jednorodzinnych.
💡 Wskazówka: Planując carport fotowoltaiczny, upewnij się, że projekt konstrukcyjny uwzględnia dodatkowe obciążenie od paneli PV (np. 12-15 kg/m²), a także, że masz zaplanowane wszystkie formalności związane z przyłączeniem do sieci energetycznej i ewentualnymi dotacjami, np. z programu „Mój Prąd” oferującego do 6 000 zł dofinansowania.
Jakie są najczęstsze błędy formalne przy budowie carportu i jak ich uniknąć?
Inwestorzy często popełniają błędy formalne, myląc zgłoszenie z pozwoleniem na budowę, nie weryfikując zapisów Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) lub nieprawidłowo obliczając powierzchnię zabudowy carportu, co może prowadzić do konieczności legalizacji samowoli budowlanej lub nawet demontażu konstrukcji. Szacuje się, że co 5. carport w Polsce ma problemy formalne.
Jednym z fundamentalnych błędów jest niewłaściwa kwalifikacja obiektu. Carport jest wiatą, a nie garażem. Ta różnica ma kluczowe znaczenie dla wymagań formalnych. Garaż, jako budynek, prawie zawsze wymaga pozwolenia na budowę, natomiast wiata może być realizowana na podstawie zgłoszenia lub nawet bez zgłoszenia. Próba „obudowania” carportu po jego wybudowaniu bez zgłoszenia, aby de facto stał się garażem o powierzchni np. 25 m², jest niezgodna z prawem i może skutkować konsekwencjami prawnymi.
Kolejnym powszechnym błędem jest nieprawidłowe obliczenie powierzchni zabudowy. Powierzchnia zabudowy to rzut pionowy obiektu na powierzchnię terenu, mierzony po zewnętrznym obrysie ścian. Często inwestorzy liczą jedynie powierzchnię zadaszenia (np. 40 m²), zapominając o wystających elementach konstrukcyjnych czy podmurówce, co w rezultacie daje powierzchnię 52 m². Dokładne obliczenie jest kluczowe, ponieważ przekroczenie limitu 50 m² kwalifikuje obiekt do zgłoszenia lub nawet pozwolenia.
Ignorowanie zapisów MPZP lub decyzji o Warunkach Zabudowy to kolejny poważny błąd. Nawet jeśli carport mieści się w limitach powierzchniowych (do 50 m²) dla realizacji bez zgłoszenia, lokalne przepisy mogą wprowadzać dodatkowe ograniczenia dotyczące wysokości (np. max. 3,5 m), odległości od granicy działki (np. min. 5 m), materiałów (np. drewno, stal) czy kolorystyki dachu (np. szary, brązowy). Brak weryfikacji tych zapisów może skutkować koniecznością zmiany projektu lub rozbiórki. Należy również pamiętać o ewentualnym przekroczeniu dopuszczalnego wskaźnika zabudowy działki, który często wynosi 30-40% [3].
Aby uniknąć tych błędów, zawsze zaleca się dokładne zapoznanie się z Prawem budowlanym, Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego lub uzyskanie Warunków Zabudowy, a w razie wątpliwości skonsultowanie się z architektem lub urzędnikiem administracji architektoniczno-budowlanej w starostwie powiatowym.
Kiedy carport jest bez pozwolenia i bez zgłoszenia?
Carport nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia, jeśli jego powierzchnia zabudowy nie przekracza 50 m², liczba takich obiektów na działce z budynkiem mieszkalnym nie jest większa niż dwie na każde 1000 m² powierzchni działki, a konstrukcja to wolnostojąca wiata o maksymalnie trzech otwartych stronach [1][5].
Zgodnie z Prawem budowlanym, konkretnie art. 29 ust. 1 pkt 2, budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan o powierzchni zabudowy do 50 m² jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i zgłoszenia, pod warunkiem spełnienia pewnych kryteriów. Kluczowe jest, aby carport był zakwalifikowany jako wiata, czyli lekka konstrukcja wsparta na słupach (np. stalowych o przekroju 100×100 mm), służąca ochronie przed warunkami atmosferycznymi. Obiekt nie może być zamknięty ze wszystkich stron, a w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że wiata może mieć maksymalnie trzy ściany [4].
Warunkiem jest również to, aby carport znajdował się na działce, na której istnieje już budynek mieszkalny. Dodatkowo, liczba takich obiektów na działce jest ograniczona. Można zbudować maksymalnie dwie wiaty o powierzchni do 50 m² każda na każde 1000 m² powierzchni działki. Oznacza to, że na działce o powierzchni 1500 m² można zbudować do dwóch wiat o powierzchni do 50 m² każda, bez konieczności zgłoszenia czy pozwolenia.
Przed przystąpieniem do budowy, zawsze warto zweryfikować Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) lub warunki zabudowy dla danej działki w lokalnym urzędzie gminy. Mogą one bowiem wprowadzać dodatkowe ograniczenia lub wymogi, które nawet dla małego carportu o powierzchni 30 m² będą wymagały zgłoszenia lub pozwolenia. Ignorowanie tych przepisów może skutkować sankcjami prawnymi, np. nakazem rozbiórki.
Czy budowa carportu wymaga zgłoszenia?
Budowa carportu wymaga zgłoszenia, jeśli jego powierzchnia zabudowy przekracza 50 m² (np. wynosi 60 m²) lub gdy nie spełnia warunków do realizacji bez zgłoszenia, na przykład ze względu na przekroczoną liczbę wiat na działce (np. trzecia wiata na działce o powierzchni 1200 m²), a jednocześnie nie kwalifikuje się jako obiekt wymagający pozwolenia na budowę [2].
Zgłoszenie budowy jest procedurą uproszczoną w stosunku do pozwolenia na budowę, ale nadal wymaga złożenia odpowiednich dokumentów do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej (starostwo powiatowe lub urząd miasta na prawach powiatu). W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych (np. budowa wiaty stalowej o wymiarach 6×10 m) oraz termin ich rozpoczęcia, np. 10 września 2024 roku.
Do zgłoszenia należy załączyć: oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (np. akt notarialny), odpowiednie szkice lub rysunki (np. rzut, elewacje, przekrój, usytuowanie na działce z wymiarami i odległościami od granic), a także, w zależności od potrzeb, pozwolenia, uzgodnienia lub opinie wymagane odrębnymi przepisami (np. dotyczące ochrony środowiska, ochrony konserwatorskiej) [2]. W niektórych przypadkach (np. gdy budynek narusza interesy osób trzecich) może być również wymagany projekt zagospodarowania działki lub terenu wykonany przez uprawnionego projektanta.
Organ administracji ma 21 dni na wniesienie ewentualnego sprzeciwu od daty złożenia kompletnego zgłoszenia. Jeśli w tym terminie nie wniesie sprzeciwu, można przystąpić do robót budowlanych. Sprzeciw może zostać wniesiony, jeśli zgłoszenie jest niekompletne, planowana budowa narusza przepisy Prawa budowlanego (w tym przepisy MPZP lub Warunków Zabudowy), lub gdy obiekt kwalifikuje się jako wymagający pozwolenia na budowę.
⚠️ Uwaga: Przed rozpoczęciem prac budowlanych zawsze upewnij się, że upłynął 21-dniowy termin na ewentualny sprzeciw urzędu, a także, że zgłoszenie zostało prawidłowo przyjęte (np. poprzez potwierdzenie wpływu). Rozpoczęcie budowy przed upływem tego terminu traktowane jest jako samowola budowlana, zagrożona karą grzywny do 50 000 zł.
Jaka jest minimalna odległość carportu od granicy działki?
Minimalna odległość carportu od granicy działki jest zazwyczaj taka sama jak dla innych obiektów budowlanych, czyli 3 metry od granicy w przypadku ściany bez okien i drzwi, lub 4 metry od granicy w przypadku ściany z oknami lub drzwiami, choć warunki mogą być zmienne w zależności od lokalnego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) lub warunków zabudowy.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, reguluje kwestie odległości obiektów budowlanych od granicy działki. Chociaż carport jako wiata nie jest budynkiem w ścisłym znaczeniu, w orzecznictwie sądowym często stosuje się do niego te same zasady dotyczące odległości od granicy, w celu zapewnienia ładu przestrzennego i ochrony interesów sąsiadów. Standardowe odległości to 3 m dla ściany bez otworów (np. pełna ściana boczna) i 4 m dla ściany z otworami okiennymi lub drzwiowymi (np. pomieszczenie gospodarcze wbudowane w carport).
Istnieją jednak odstępstwa od tych zasad. W niektórych sytuacjach, za zgodą sąsiada oraz uzyskaniem odpowiedniej decyzji administracyjnej (np. o warunkach zabudowy), możliwe jest zmniejszenie odległości, np. do 1,5 metra. Jest to szczególnie istotne w przypadku działek o nieregularnych kształtach lub niewielkich rozmiarach (np. o szerokości 15 metrów). Należy jednak pamiętać, że takie odstępstwo jest procedurą złożoną i wymaga zgody wszystkich zainteresowanych stron, w tym współwłaścicieli działki sąsiedniej.
Kluczowym dokumentem, który może modyfikować te standardowe odległości, jest Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP). MPZP może określać szczegółowe zasady dotyczące usytuowania obiektów, w tym carportów, precyzując minimalne odległości od granic (np. 4 metry dla carportów), linii zabudowy (np. 6 metrów od drogi), a nawet od innych obiektów na działce. Brak MPZP oznacza konieczność uzyskania decyzji o Warunkach Zabudowy, która również może określać te parametry.
Czy carport to wiata, czy garaż?
Carport jest w świetle Prawa budowlanego kwalifikowany jako wiata, czyli lekka konstrukcja wsparta na słupach, częściowo otwarta (maksymalnie trzy ściany), służąca ochronie przed czynnikami atmosferycznymi, co odróżnia go od zamkniętego i często ogrzewanego garażu [4].
Definicja wiaty nie jest zawarta wprost w Prawie budowlanym, lecz została wypracowana w orzecznictwie sądów administracyjnych. Kluczowe cechy wiaty to: brak pełnego obudowania ścianami (zazwyczaj maksymalnie trzy ściany), lekka konstrukcja (np. stalowa lub drewniana), a także funkcja zadaszenia i ochrony przed słońcem, deszczem czy śniegiem, bez funkcji użytkowej jako pomieszczenia mieszkalnego czy gospodarczego w pełnym tego słowa znaczeniu. Typowy carport ma np. 4 słupy nośne i dach.
Garaż natomiast jest budynkiem, czyli obiektem trwale związanym z gruntem, posiadającym fundamenty, ściany, dach, a także przegrody budowlane. Garaże są zazwyczaj całkowicie zamknięte (cztery ściany), często ogrzewane i pełnią funkcje magazynowe lub warsztatowe, oprócz funkcji przechowywania pojazdów. Wymagają one pozwolenia na budowę niemal w każdym przypadku, niezależnie od powierzchni.
Kwalifikacja obiektu jako wiaty lub garażu ma fundamentalne znaczenie dla formalności budowlanych. Wiata, jak wspomniano, może być realizowana bez pozwolenia lub na zgłoszenie (powyżej 50 m²), podczas gdy garaż niemal zawsze wymaga pełnej procedury pozwolenia na budowę, co oznacza dłuższy czas oczekiwania (do 65 dni) i więcej dokumentów. Błędna kwalifikacja może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych, w tym legalizacji samowoli budowlanej.
| Cecha | Carport (Wiata) | Garaż (Budynek) |
|---|---|---|
| Konstrukcja | Lekka, na słupach (np. stal, drewno) | Trwale związana z gruntem, ściany, fundamenty (np. beton, cegła) |
| Obudowanie | Częściowo otwarta (max. 3 ściany) | Całkowicie zamknięta (4 ściany) |
| Funkcja | Ochrona przed warunkami atmosferycznymi (np. deszcz, słońce) | Przechowywanie pojazdów, funkcja magazynowa/warsztatowa |
| Ogrzewanie | Brak | Często ogrzewany (np. piecem C.O.) |
| Formalności | Bez pozwolenia/zgłoszenie (zależnie od powierzchni do 50 m² lub powyżej) | Zazwyczaj pozwolenie na budowę |
Jakie przepisy regulują budowę carportów w 2024 roku?
Budowę carportów w 2024 roku regulują przepisy Ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. 2023 poz. 682 z późn. zm.), ze szczególnym uwzględnieniem art. 29 ust. 1 pkt 2, który określa warunki dla obiektów niewymagających pozwolenia na budowę, oraz art. 30, który precyzuje zasady zgłoszenia [1].
Kluczowym aktem prawnym jest Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2023 poz. 682 z późn. zm.). To właśnie w tej ustawie znajdziemy zapisy dotyczące tego, które obiekty wymagają pozwolenia na budowę (np. garaże powyżej 35 m²), które zgłoszenia (np. wiaty powyżej 50 m²), a które mogą być realizowane bez żadnych formalności (np. wiaty do 50 m²). Dla carportów kluczowe są wspomniane artykuły, które regulują budowę wiat o powierzchni zabudowy do 50 m² na działkach z budynkami mieszkalnymi (maksymalnie dwie na 1000 m²).
Ponadto, ważne jest Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2022 poz. 1225 z późn. zm.). Chociaż carport nie jest budynkiem, niektóre jego przepisy, zwłaszcza te dotyczące odległości od granic działki (np. 3 lub 4 metry), czy bezpieczeństwa pożarowego, są często stosowane analogicznie przez organy administracji.
Nie można również zapominać o lokalnych aktach prawnych, takich jak Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) lub decyzja o Warunkach Zabudowy. Dokumenty te mogą wprowadzać dodatkowe ograniczenia lub wymagania dotyczące lokalizacji (np. linia zabudowy 6 m od drogi), wysokości (np. max. 3,5 m), materiałów (np. dachówka ceramiczna), a nawet estetyki carportów na danym terenie. Ich znajomość i przestrzeganie są absolutnie niezbędne przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac.
Czy do budowy carportu wolnostojącego zawsze potrzebne jest pozwolenie na budowę?
Nie, budowa carportu wolnostojącego nie zawsze wymaga pozwolenia na budowę. Jeśli jego powierzchnia zabudowy nie przekracza 50 m² i jest to maksymalnie druga taka wiata na każde 1000 m² powierzchni działki z budynkiem mieszkalnym, zazwyczaj można go budować bez pozwolenia i bez zgłoszenia. Większe obiekty, np. o powierzchni 70 m², mogą wymagać zgłoszenia.
Jaka powierzchnia zabudowy carportu kwalifikuje go do zgłoszenia, a nie pozwolenia?
Carport o powierzchni zabudowy powyżej 50 m² (a także gdy przekroczony jest limit dwóch wiat na 1000 m² działki, np. budowa trzeciej wiaty) kwalifikuje się do zgłoszenia budowy. Oznacza to, że nie wymaga pozwolenia na budowę, ale należy zgłosić zamiar budowy do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej.
Co grozi za postawienie carportu bez wymaganych formalności, na przykład bez zgłoszenia?
Postawienie carportu bez wymaganych formalności, czyli bez zgłoszenia lub pozwolenia, jest traktowane jako samowola budowlana. Grozi za to nakaz legalizacji obiektu (z uiszczeniem opłaty legalizacyjnej, która może wynieść nawet 5000 zł), a w przypadku niemożności legalizacji – nakaz rozbiórki. Mogą również zostać nałożone kary finansowe do 50 000 zł.
Czy Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego może wprowadzać dodatkowe ograniczenia dla carportu?
Tak, Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego (MPZP) może wprowadzać dodatkowe ograniczenia dla carportów, nawet jeśli spełniają ogólne warunki z Prawa budowlanego. Mogą to być wymagania dotyczące maksymalnej wysokości (np. 3,5 m), linii zabudowy (np. 6 m od drogi), odległości od granic (np. 5 m), materiałów elewacyjnych (np. drewno, tynk), a nawet koloru dachu (np. grafit, brąz). Zawsze należy sprawdzić MPZP w urzędzie gminy.
W jaki sposób obliczyć powierzchnię zabudowy carportu, aby prawidłowo określić wymogi formalne?
Powierzchnię zabudowy carportu oblicza się jako rzut pionowy zewnętrznego obrysu konstrukcji na powierzchnię terenu. Obejmuje ona nie tylko zadaszenie (np. 6×8 m = 48 m²), ale także wszelkie wystające elementy konstrukcyjne, słupy (np. o przekroju 0,15×0,15 m), podmurówkę (np. o wysokości 0,3 m), czy schody zewnętrzne. Precyzyjne obliczenie jest kluczowe dla prawidłowej kwalifikacji obiektu.
Czy istnieją wyjątki od reguły 'dwóch wiat na 1000 m² powierzchni działki’ dla carportów?
Zgodnie z aktualnymi przepisami Prawa budowlanego (art. 29 ust. 1 pkt 2), limit dwóch wiat o powierzchni do 50 m² każda na każde 1000 m² powierzchni działki z budynkiem mieszkalnym jest stały i nie przewiduje wyjątków. Przekroczenie tej liczby wymaga zgłoszenia lub pozwolenia na budowę dla kolejnych obiektów.
Jakie dokumenty są niezbędne do złożenia zgłoszenia budowy carportu w urzędzie?
Do zgłoszenia budowy carportu niezbędne są: wypełniony formularz zgłoszenia (dostępny na stronie urzędu), oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (np. odpis księgi wieczystej), szkice lub rysunki (np. rzut poziomy 1:100, elewacje 1:100, usytuowanie na działce z wymiarami i odległościami od granic) oraz ewentualne pozwolenia lub uzgodnienia wynikające z innych przepisów (np. zgoda konserwatora zabytków).
Czy muszę informować sąsiadów o planowanej budowie carportu w pobliżu granicy działki?
Chociaż Prawo budowlane nie wymaga bezpośredniego informowania sąsiadów o zgłoszeniu budowy carportu, to w przypadku usytuowania go w odległości mniejszej niż 3-4 metry od granicy działki (co zazwyczaj wymaga odstępstwa), zgoda sąsiada jest niezbędna. Warto utrzymywać dobre relacje i informować sąsiadów o planach budowlanych, aby uniknąć konfliktów.
Ile czasu urząd ma na rozpatrzenie zgłoszenia budowy carportu i kiedy można rozpocząć prace?
Urząd ma 21 dni od daty złożenia kompletnego zgłoszenia na wniesienie ewentualnego sprzeciwu wobec zgłoszenia budowy carportu. Jeśli w tym terminie nie otrzymasz sprzeciwu, oznacza to tzw. „milczącą zgodę” i możesz rozpocząć prace. Rozpoczęcie budowy przed upływem tego terminu jest niezgodne z prawem i może skutkować konsekwencjami.
Czy zmiana konstrukcji istniejącego carportu, na przykład jego obudowanie, wymaga nowych formalności?
Tak, zmiana konstrukcji istniejącego carportu, zwłaszcza jego obudowanie (np. dodanie czwartej ściany), które zmienia jego charakter z wiaty na garaż (budynek), wymaga nowych formalności. Prawdopodobnie będzie to wymagało zgłoszenia lub nawet pozwolenia na budowę, ponieważ zmienia to parametry obiektu i jego kwalifikację prawną, zwiększając np. powierzchnię użytkową.
Jakie przepisy dotyczące ochrony środowiska mogą mieć zastosowanie przy budowie carportu z panelami fotowoltaicznymi?
Przy budowie carportu z panelami fotowoltaicznymi (np. o mocy 5 kW) przepisy ochrony środowiska mogą dotyczyć głównie: właściwego zagospodarowania odpadów budowlanych (np. segregacja 5 rodzajów odpadów), uniknięcia zanieczyszczenia gruntu i wód podczas prac, oraz w przypadku większych instalacji PV – wymogów dotyczących hałasu (np. poniżej 55 dB) czy oddziaływania na krajobraz, choć dla typowych mikroinstalacji o mocy do 50 kW są one minimalne.
Gdzie mogę znaleźć wzory dokumentów potrzebnych do zgłoszenia budowy carportu?
Wzory dokumentów potrzebnych do zgłoszenia budowy carportu (np. formularz ZGŁ-2024) można znaleźć na stronach internetowych urzędów gmin, miast lub starostw powiatowych (w działach „architektura i budownictwo”). Często są one dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) lub na stronach e-usług administracji, takich jak platforma e-Budownictwo, umożliwiająca złożenie dokumentów online.
Przeczytaj też
Źródła
- Carport – czy pozwolenie na budowę jest koniecznością? – GLOBENERGIA — globenergia.pl
- Carport a prawo budowlane – czy potrzebne jest pozwolenie? | Carport fotowoltaiczny ML System — sklep.mlsystem.pl
- Pozwolenie na carport – Sprawdź Wymagania 2025 | LiderStal.pl — liderstal.pl
- Wiata fotowoltaiczna a carport. Przepisy budowlane i formalności — dsk-kancelaria.pl
- Czy na Carport potrzebne jest pozwolenie? — dachytarasowe.eu